3D Baskı Dolgu Oranı (Infill): Yüzde Kaç Seçmelisiniz?
3D Baskı Dolgu Oranı (Infill): Yüzde Kaç Seçmelisiniz?
Dolgu oranı, bir parçanın dış kabuğunun içinde ne kadar malzeme bırakılacağını belirleyen ayardır. Doğru oran çoğu işte %20'dir; görsel maketlerde %10, mekanik yük taşıyan parçalarda %50 ve üzeri tercih edilir.
Bu ayar, 3D baskı siparişi verirken seçtiğiniz üç kutucuktan biridir ama fiyatı ve dayanımı en çok değiştiren kutucuk odur. Aşağıda dolgu oranının ne olduğunu, bizim fiyat çarpanlarımızı, gerçek bir hesap örneğini ve hangi iş için hangi oranın mantıklı olduğunu bulacaksınız.
Önemli Çıkarımlar
- Dolgu oranı fiyatı çarpan olarak etkiler: %10 → 0,6 · %20 → 1,0 · %50 → 1,5 · %80 → 2,0 · %100 → 2,5.
- Aynı parçayı %100 yerine %20 dolguyla bastırmak fiyatı 2,5 kat düşürür.
- Dayanım dolguyla doğrusal artmaz; %20'den %50'ye çıkmak kayda değer, %80'den %100'e çıkmak çoğu zaman israftır.
- Dolgu deseni (ızgara, bal peteği, jiroid) baskı davranışını etkiler ama fiyat çarpanımızı değiştirmez.
- Ağırlık katı hacimden değil, kabuk + dolgu üzerinden hesaplanır; destek malzemesi ayrı gösterilir.
Dolgu Oranı (Infill) Nedir?
FDM ile üretilen bir 3D baskı parçası, içi dolu bir blok değildir. Dilimleyici yazılım modeli iki bölgeye ayırır:
%20 dolgu, iç hacmin beşte birinin malzemeyle dolduğu, kalanın hava olduğu anlamına gelir. Sunduğumuz dolgu oranları %10, %20, %50, %80 ve %100; %100 gerçekten katı bir parça demektir.
Bu ayrım önemli, çünkü küçük ve ince bir parçada dolgu oranını değiştirmek neredeyse hiçbir şeyi değiştirmez: parçanın içi zaten büyük ölçüde kabuktan ibarettir. Buna karşılık kalın, hacimli bir parçada dolgu oranı toplam malzemenin en büyük kalemidir.
Kabuk mu, dolgu mu daha çok dayanım verir?
Pratikte kabuk. Bir parçanın eğilmeye ve burulmaya karşı direncini büyük ölçüde dış duvarlar taşır; dolgu bu duvarları destekleyen, çökmesini engelleyen bir iskelettir. Bu yüzden "parçam kırılıyor" diyen çoğu kullanıcının dolguyu %100'e çekmesi gereksiz maliyet üretir. Doğru hamle genellikle parçanın yönlendirmesini ve duvar kalınlığını gözden geçirmektir.
Dolgu Oranı 3D Baskı Fiyatını Nasıl Etkiler?
Bizde fiyat, parçanın malzeme ağırlığı üzerinden hesaplanır ve iki çarpanla düzeltilir: dolgu oranı ve katman yüksekliği. Çarpanlar sabittir, pazarlığa veya modele göre değişmez.
| Dolgu Oranı | Fiyat Çarpanı | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| %10 | 0,6 | Görsel maket, sergi parçası, ölçü kontrolü |
| %20 | 1,0 | Genel amaçlı standart |
| %50 | 1,5 | Fonksiyonel parça, hafif yük |
| %80 | 2,0 | Sürekli yük altındaki parça |
| %100 | 2,5 | Katı gerektiren özel durumlar |
Katman yüksekliği çarpanları da fiyata aynı şekilde girer:
| Katman Yüksekliği | Fiyat Çarpanı | Sonuç |
|---|---|---|
| 0,28 mm | 1,0 | En hızlı, katman izi belirgin |
| 0,20 mm | 2,0 | Dengeli, varsayılan tercih |
| 0,12 mm | 3,0 | İnce detay |
| 0,08 mm | 4,0 | En yüksek yüzey kalitesi |
İki çarpan çarpılarak uygulanır. Yani %100 dolgu ile 0,08 mm katmanı birlikte seçmek, %20 dolgu ile 0,28 mm katmana göre fiyatı on kat yukarı taşır. Bu kombinasyonun gerekli olduğu iş sayısı sandığınızdan azdır.
Örnek Hesap: 120 cm³ PLA Parça
Diyelim ki modelinizin hacmi 120 cm³ ve PLA seçtiniz. PLA yoğunluğu 1,24 g/cm³, gram fiyatı 1,50 TL.
Adım 1 — Katı karşılık ağırlık: 120 × 1,24 = 148,8 gram
Adım 2 — Taban tutar: 148,8 × 1,50 = 223,20 TL
Adım 3 — Çarpanlar: taban tutar × dolgu çarpanı × katman çarpanı
0,20 mm katman (çarpan 2,0) sabit tutulduğunda dolgu oranı fiyatı şöyle değiştirir:
| Dolgu | Hesap | Fiyat |
|---|---|---|
| %10 | 223,20 × 0,6 × 2,0 | 267,84 TL → minimum 350 TL |
| %20 | 223,20 × 1,0 × 2,0 | 446,40 TL |
| %50 | 223,20 × 1,5 × 2,0 | 669,60 TL |
| %80 | 223,20 × 2,0 × 2,0 | 892,80 TL |
| %100 | 223,20 × 2,5 × 2,0 | 1.116,00 TL |
Aynı model, aynı malzeme, aynı katman kalitesi; tek fark dolgu oranı. Buna rağmen ödenecek tutar 350 TL ile 1.116 TL arasında geziniyor. %100 yerine %20 seçmek bu parçada 3D baskı maliyetini 2,5 kat aşağı çeker.
Katman yüksekliğini de değiştirdiğinizde tablo daha da açılır: %20 dolgu + 0,28 mm katman kombinasyonu 223,20 × 1,0 × 1,0 = 223,20 TL hesaplanır ve minimum sipariş tutarı olan 350 TL'ye yuvarlanır. Adım adım fiyat mantığının tamamı için 3D baskı fiyat hesaplama rehberimize bakabilir, güncel birim fiyatları fiyatlar sayfasında görebilirsiniz.
Küçük parçalarda dolgu oranının etkisi kaybolur
Minimum sipariş tutarımız 350 TL, 30 gramın altındaki baskılarda ise 300 TL'dir. Hazırlık bedeli almıyoruz ve KDV eklenmiyor; gördüğünüz tutar ödeyeceğiniz tutardır.
Bunun pratik sonucu şu: 20 gramlık bir anahtarlık veya klips için dolgu oranını %10'a düşürmek fiyatı değiştirmez, çünkü hesap zaten minimum tutarın altında kalır. Böyle parçalarda dolgu oranını dayanıma göre seçin, tasarruf beklentisiyle değil. Tasarruf, ancak parça yeterince hacimliyse anlam kazanır.
Aynı mantık tersinden de işler: küçük parçalarda maliyet endişesi olmadığı için %50 dolgu seçip daha sağlam bir ürün almak mantıklıdır.
Hangi İş İçin Hangi Dolgu Oranı?
%10 — Görsel ve maket işleri
Form kontrolü, sergi maketi, ölçü doğrulama, boyanacak figür. Parça elden düşerse çatlayabilir ama zaten yük taşıması beklenmiyor. Hacimli maketlerde en ekonomik seçenek budur, çünkü 0,6 çarpanı taban tutarın altına iner.
%20 — Standart tercih
Aldığımız 3D baskı işlerinin çoğu bu oranda basılır. Muhafaza, kapak, aparat, bağlantı parçası, ürün prototipi. Elle taşınmaya, montaja ve normal kullanıma dayanır. Ne yapacağınıza karar veremiyorsanız %20 ile başlayın.
%50 — Fonksiyonel parçalar
Vidalanan, sıkıştırılan, tekrar tekrar sökülüp takılan parçalar. Menteşe, tutamak, motor yatağı, jig ve fikstür. Çarpan 1,5 olduğu için maliyet artışı yönetilebilir, kazanılan dayanım gözle görülür.
%80 — Sürekli yük altındaki parçalar
Titreşim alan bağlantılar, üzerine ağırlık binen ayaklar, sürekli basınca maruz kalan yataklar. Buradan sonrası hızla pahalılaşır; %80 çoğu ağır iş için üst sınırdır.
%100 — Katı gereken özel durumlar
Sonradan delinecek, kılavuz çekilecek veya talaşlı işleme görecek parçalar; ağırlık merkezinin önemli olduğu dengeleyiciler. Bu oranı seçmeden önce parçayı iki kez düşünün: 2,5 çarpanla birlikte baskı süresi de uzar ve büyük parçalarda çarpılma riski artar.
Dayanım Dolguyla Doğrusal Artmaz
3D baskı hakkında en yaygın varsayım, dolguyu iki katına çıkarınca parçanın iki kat sağlamlaşacağıdır. Gerçek böyle işlemez. Dolgu arttıkça kazanılan dayanım giderek azalır; belirli bir noktadan sonra eklediğiniz malzeme ağırlık ve maliyet olarak geri döner, direnç olarak değil.
Pratik sıralama şudur:
1. Yönlendirme. Parça, kuvvetin katmanları ayırmaya çalışmadığı yönde basılmalı. FDM parçalar katman aralarında en zayıftır.
2. Kabuk. Dış duvar, eğilme direncinin ana taşıyıcısıdır.
3. Malzeme. PETG darbeye PLA'dan daha toleranslıdır; ABS ısıya daha dayanıklıdır; TPU esneyerek yükü yutar. Karşılaştırma için malzeme rehberimize göz atın.
4. Dolgu oranı. Ancak bu üç madde doğru ayarlandıktan sonra artırmak anlamlıdır.
Dolgu oranını yükselterek kötü bir yönlendirmeyi kurtarmaya çalışmak, hem paranın hem sürenin boşa gitmesi demektir.
Dolgu Deseni Fiyatı Değiştirmez
Dilimleyicilerde ızgara, bal peteği, jiroid, üçgen gibi desenler bulunur. Desen; baskı süresini, iç yapının yön bağımsızlığını ve esneme davranışını bir miktar etkiler. Örneğin jiroid her yönde benzer direnç verdiği için esnek malzemelerde tercih edilir, ızgara ise hızlıdır.
Bizim fiyatlandırmamız desene göre değişmez. Çarpanlar yalnızca dolgu oranına bağlıdır. Parçanız için özel bir desen gerekiyorsa sipariş notunda belirtmeniz yeterli; ek ücret çıkmaz.
Ağırlık Nasıl Hesaplanıyor?
Sipariş ekranında gördüğünüz ağırlık, modelin katı hacminden değil, gerçekten basılacak malzemeden hesaplanır: kabuk (1 mm) artı seçtiğiniz orandaki dolgu. Bu yüzden dolgu oranını düşürdüğünüzde gösterilen gram değeri de düşer.
Destek malzemesi bu ağırlığa dahil edilmez, ayrı satırda gösterilir. Destek eşiğimiz 45 derece, destek yoğunluğumuz %20'dir; yani 45 dereceden daha dik sarkan yüzeylerin altına otomatik destek üretilir. Destek miktarını azaltmanın yolu dolgu oranı değil, modelin yönlendirmesi ve tasarımıdır.
Malzeme yoğunlukları ağırlığı doğrudan etkilediği için aynı model farklı malzemelerde farklı gram verir:
| Malzeme | Yoğunluk | Gram Fiyatı |
|---|---|---|
| PLA | 1,24 g/cm³ | 1,50 TL |
| PLA+ | 1,24 g/cm³ | 1,50 TL |
| PETG | 1,27 g/cm³ | 1,50 TL |
| ABS | 1,04 g/cm³ | 1,50 TL |
| TPU | 1,21 g/cm³ | 1,80 TL |
Dolgu Oranı Seçerken Sık Yapılan Hatalar
Her parçayı %100 istemek. 3D baskı bütçesini en hızlı tüketen ve çoğu zaman en gereksiz seçim. Katı bir parçaya gerçekten ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız, önce %50 ile bir numune bastırıp test etmek daha ucuz bir yoldur.
Küçük parçada tasarruf aramak. Minimum tutarın altında kalan işlerde dolgu oranı fiyatı etkilemez.
Dolguyu kalite ayarıyla karıştırmak. Yüzey kalitesini katman yüksekliği belirler, dolgu değil. Pürüzsüz yüzey istiyorsanız 0,12 mm veya 0,08 mm seçin; dolguyu artırmak yüzeyi düzeltmez.
Adet indirimini hesaba katmamak. 5 adette %5, 20 adette %10, 50 adette %15 indirim uygulanır. Aynı parçadan çok sayıda basacaksanız, dolgu oranını kısmak yerine adedi toplu vermek daha büyük kazanç sağlayabilir. Tek kalemde en fazla 100 adet sipariş verilebilir.
Model boyutunu kontrol etmemek. Baskı hacmimiz 250 × 250 × 250 mm (1 mm tolerans). Bu ölçüyü aşan modellerde dolgu oranı ne olursa olsun sipariş açılamaz; parçayı bölmek gerekir.
Yapmadığımız İşler
3D baskı teknolojimiz yalnızca FDM. Reçine veya toz bazlı üretim yapmıyoruz. Parçanız diş modeli, minyatür ölçekli çok ince detay ya da katman izi tamamen görünmeyen bir yüzey gerektiriyorsa bu ihtiyaç FDM'nin sınırının dışındadır; böyle durumlarda sizi ilgili teknolojiyle çalışan bir firmaya yönlendiririz. Teknolojiler arasındaki farkları FDM, SLA ve SLS karşılaştırmamızda anlatmıştık.
Sipariş Öncesi Hızlı Kontrol
Modelinizi teklif sayfamıza yükleyip dolgu oranını değiştirdiğinizde fiyatın nasıl hareket ettiğini anında görebilirsiniz; hesap yukarıdaki çarpanlarla birebir aynı çalışır. 3D baskı fiyatınız için ayrıca yazışmanıza gerek kalmaz. Baskı süremiz 1-3 iş günü, kargoyla birlikte teslimat 2-5 gündür. Antalya Muratpaşa'daysanız elden teslim de mümkün.
Sık sorulan sorular
Dolgu oranı kaç olmalı?
Görsel maket ve sergi parçalarında %10, genel amaçlı işlerde %20, vidalanan veya yük taşıyan fonksiyonel parçalarda %50, sürekli yük altındaki parçalarda %80 uygundur. %100 yalnızca sonradan delinecek, kılavuz çekilecek gibi gerçekten katı olması gereken parçalar için gereklidir. Kararsızsanız %20 ile başlayın.
Dolgu oranı fiyatı ne kadar değiştirir?
Fiyat çarpanları şöyledir: %10 → 0,6 · %20 → 1,0 · %50 → 1,5 · %80 → 2,0 · %100 → 2,5. Yani %100 dolgu, %20 dolguya göre 2,5 kat daha pahalıdır. 120 cm³ hacminde bir PLA parça 0,20 mm katmanla %20 dolguda 446,40 TL, %100 dolguda 1.116,00 TL olur.
Dolgu oranını düşürünce parça zayıflar mı?
Bir miktar zayıflar ama ilişki doğrusal değildir. Dayanımı en çok belirleyen etkenler sırasıyla baskı yönlendirmesi, kabuk (bizde 1 mm) ve malzeme seçimidir. Dolgu bu üçünden sonra gelir; %80'den %100'e çıkmak çoğu işte maliyeti artırır, dayanımı kayda değer ölçüde artırmaz.
Dolgu deseni seçimi ek ücrete tabi mi?
Hayır. Izgara, bal peteği, jiroid gibi desenler baskı davranışını etkiler ama fiyatlandırmamız yalnızca dolgu oranına bağlıdır, desene göre değişmez. Özel bir desen isterseniz sipariş notunda belirtmeniz yeterli, ek ücret çıkmaz.
Küçük parçalarda dolgu oranını düşürmek para kazandırır mı?
Genellikle hayır. Minimum sipariş tutarımız 350 TL, 30 gramın altındaki baskılarda 300 TL'dir. Hesap bu tutarın altında kalıyorsa dolguyu %10'a çekmek fiyatı değiştirmez. Böyle parçalarda oranı maliyete göre değil, dayanım ihtiyacına göre seçin.