3D Baskı Malzeme Rehberi: PLA, PLA+, PETG, ABS ve TPU
3D baskı hizmetimizi FDM yöntemiyle veriyoruz ve beş malzeme sunuyoruz: PLA, PLA+, PETG, ABS ve TPU. Bunların dördü aynı gram fiyatına sahip, yalnızca TPU daha pahalı. Yani malzeme seçimi çoğu projede bir bütçe kararı değil, parçanın hangi işi kaldıracağına dair bir mühendislik kararıdır.
Yanlış seçimin bedeli de burada ortaya çıkıyor. Yaz ortasında araç torpidosunda duracak bir tutucuyu PLA ile bastırırsanız parça yumuşar ve şeklini kaybeder; aynı parçayı PETG ile bastırsanız hiçbir şey olmaz ve gram fiyatı da değişmez. Bu rehber, beş malzemeyi gerçek yoğunluk ve birim fiyatlarıyla karşılaştırır; her biri için "ne zaman seçilir, ne zaman seçilmez, hangi işi kaldırır" sorularını tek tek yanıtlar.
Önemli Çıkarımlar
- PLA, PLA+, PETG ve ABS aynı birim fiyattan üretilir: 1,50 TL/g. TPU 1,80 TL/g.
- Fiyat gram üzerinden hesaplandığı için yoğunluk doğrudan faturaya yansır: ABS 1,04 g/cm³ ile en hafif, PETG 1,27 g/cm³ ile en ağır sonucu verir.
- PLA ile PLA+ aynı yoğunlukta ve aynı fiyattadır; fark dayanıklılıkta ortaya çıkar, bu yüzden elden geçecek parçalarda PLA+ mantıklıdır.
- Isı, dış ortam veya kimyasal temas varsa PETG ya da ABS'e geçmek gerekir.
- Esneme, sıkışma ve darbe sönümleme isteyen her parça TPU'nun işidir.
Malzeme seçmeden önce yanıtlanacak dört soru
Teknik tabloya bakmadan önce şu dört soruyu yanıtlayın; cevaplar seçimi neredeyse tek başına belirler.
1. Parça kaç derecelik ortamda duracak? Oda koşullarında kalacaksa PLA ailesi yeterlidir. Kapalı araç, güneş gören pencere kenarı, motor çevresi ya da ısınan bir cihazın içi söz konusuysa PLA ve PLA+ elenir; PETG veya ABS'e geçilir. Isı, 3D baskı siparişlerinde en sık yapılan seçim hatasının kaynağıdır.
2. Parça üzerine yük binecek mi? Yalnızca duracak bir modelle, vidalanıp sıkılacak bir braket aynı malzemeyi istemez. Sürekli zorlanan, bükülen ya da darbe alan parçalarda PETG; kırılganlığın hiç istenmediği ince kesitlerde PLA+ öne çıkar.
3. Neyle temas edecek? Nem, su, yağ, deterjan ya da dış hava koşulları varsa PETG en güvenli seçenektir. Cilde temas eden, sıkışan veya kayması istenmeyen yüzeylerde TPU devreye girer.
4. Görünüm ne kadar önemli? Müşteriye sunulacak, fotoğrafı çekilecek, boyanacak bir model için yüzey kalitesi önceliklidir. Bu durumda PLA ve ince katman ayarı, ABS'in ise sonradan zımparalanıp boyanabilme avantajı öne çıkar.
Bu dört soruyu yanıtladıktan sonra tabloya bakmak, sıralamayı ezberlemekten çok daha hızlı sonuç verir. Malzeme seçiminin üretim maliyetine etkisini 3D baskı fiyatları sayfamızda somut kalemlerle görebilirsiniz.
Beş malzeme tek tabloda
| Malzeme | Yoğunluk | Birim fiyat | En iyi olduğu iş | Zayıf yönü |
|---|---|---|---|---|
| PLA | 1,24 g/cm³ | 1,50 TL/g | Görsel prototip, maket, sunum modeli | Isıya ve darbeye dayanıksız |
| PLA+ | 1,24 g/cm³ | 1,50 TL/g | Elden geçecek, takılıp sökülecek parçalar | Isı direnci yine sınırlı |
| PETG | 1,27 g/cm³ | 1,50 TL/g | Fonksiyonel parça, dış ortam, nem teması | Yüzeyi PLA kadar keskin çıkmaz |
| ABS | 1,04 g/cm³ | 1,50 TL/g | Sıcağa maruz kalan, işlenecek parçalar | Baskıda çekme ve çatlama riski |
| TPU | 1,21 g/cm³ | 1,80 TL/g | Conta, tampon, kayış, esnek kılıf | Sert ve keskin geometriyi tutmaz |
Tabloda gözden kaçan bir ayrıntı var: fiyat gram üzerinden çıktığı için aynı modelin malzemeye göre ağırlığı değişir. Yoğunluk sırası ABS, TPU, PLA/PLA+, PETG şeklindedir. Yani birebir aynı geometriyi ABS ile bastırdığınızda en hafif, dolayısıyla en ucuz sonucu; PETG ile bastırdığınızda ise aynı birim fiyata rağmen en ağır sonucu alırsınız. Aradaki fark küçük parçalarda hissedilmez, büyük ve kalın parçalarda toplama yansır. Hesabın tamamını 3D baskı fiyat hesaplama rehberimizde adım adım gösteriyoruz.
PLA ile PLA+ farkı: aynı fiyat, farklı karakter
Bu iki isim rafta yan yana durduğu için çoğu kişi PLA+'ı "daha pahalı PLA" sanır. Bizde durum böyle değil: ikisinin de yoğunluğu 1,24 g/cm³, ikisinin de birim fiyatı 1,50 TL/g. Aynı model, aynı dolgu ve aynı katman kalınlığıyla iki malzemede de aynı tutara mal olur.
Fark nerede ortaya çıkıyor?
PLA+, PLA'nın içine tokluk artırıcı katkılar eklenmiş halidir. Kimyasal ailesi aynıdır, baskı davranışı benzerdir, ama parçanın kırılma biçimi değişir:
Hangisini seçmeli?
PLA seçin: parça yalnızca bakılacaksa. Mimari maket, ürün formu doğrulama, sunum modeli, raf/vitrin objesi, kalıp öncesi görsel kontrol. Bu işlerde PLA'nın gevrekliği hiçbir zaman sorun çıkarmaz, keskin köşeleri ve mat yüzeyi ise avantajdır.
PLA+ seçin: parça ele alınacaksa. Montaj yapılacak, takılıp sökülecek, kargoda yol gidecek, kullanıcı tarafından denenecek her parça için PLA+ daha doğru tercihtir. Fiyat aynı olduğu için, tereddüt ettiğiniz durumda varsayılan olarak PLA+ önermemizin sebebi budur.
İkisini de seçmeyin: parça ısınan bir yüzeye temas edecekse, kapalı araçta ya da doğrudan güneş altında duracaksa, dış mekânda kalacaksa veya sürekli yük taşıyacaksa. PLA ailesi bu koşullarda yumuşar. Burada doğru adres PETG ya da ABS'tir.
PETG: fonksiyonel parçaların varsayılanı
PETG 1,27 g/cm³ yoğunlukla listedeki en ağır malzemedir ve birim fiyatı yine 1,50 TL/g'dir. Karakter olarak PLA ile ABS arasında durur: PLA kadar sorunsuz basılır, ama sıcaklığa ve darbeye belirgin biçimde daha dayanıklıdır.
Ne zaman seçilir: Gerçekten çalışacak parçalarda. Makine üstü aparatlar, bağlantı braketleri, kapak ve muhafazalar, sıvıyla temas eden gövdeler, nemli ortamda duracak parçalar, dış mekânda kalacak montaj elemanları. Tokluğu sayesinde kırılmak yerine eğilir; bu, saha koşullarında en çok işe yarayan özelliktir.
Ne zaman seçilmez: Yüzeyin kusursuz olması gereken görsel işlerde. PETG biraz daha parlak ve akışkan bir yüzey verir; keskin köşelerde PLA kadar net durmaz. Ayrıca çok ince, sivri detay içeren minyatür türü modellerde PLA daha temiz sonuç verir.
Hangi işi kaldırır: Elle sıkılan, vidalanan, açılıp kapanan, dışarıda duran işleri kaldırır. Tek bir malzemeyle çok sayıda farklı fonksiyonel parça üretecekseniz PETG en az sürprizli seçenektir.
ABS: sıcağa giren ve sonradan işlenecek parçalar
ABS 1,04 g/cm³ ile listedeki en hafif malzemedir ve birim fiyatı 1,50 TL/g'dir. Aynı geometride en düşük gram ağırlığını verdiği için, büyük hacimli parçalarda toplam tutarı da en aşağı çeken seçenek olur.
Ne zaman seçilir: Isı direnci gerektiğinde. Motor ve elektronik yakınında duran muhafazalar, sıcak ortamda çalışan tutucular, otomotiv iç aksam denemeleri. ABS ayrıca zımparalanmaya, matkapla delinmeye ve boyanmaya PLA ailesinden daha uygundur; parçayı bastıktan sonra üzerinde işlem yapacaksanız avantajlıdır.
Ne zaman seçilmez: Boyutsal hassasiyetin kritik olduğu, geniş tabanlı ve düz yüzeyli büyük parçalarda. ABS soğurken çeker; büyük parçalarda köşe kalkması ve katman ayrılması riski diğer malzemelerden yüksektir. Bu tür geometrilerde aynı işi PETG ile yapmak çoğu zaman daha güvenlidir.
Hangi işi kaldırır: Sıcağı ve mekanik işlemi kaldırır. Vitrin kalitesi beklentisi olmayan, teknik bir yerde görev yapacak parçalar için doğru tercihtir.
TPU: esneyen tek malzememiz
TPU 1,21 g/cm³ yoğunluğa sahiptir ve 1,80 TL/g ile listedeki tek farklı fiyatlı malzemedir. Diğerlerinden ayrılan tarafı sertlik değil, esnekliktir: bastırıldığında ezilir, bırakıldığında eski haline döner.
Ne zaman seçilir: Sızdırmazlık, tutuş, titreşim sönümleme ya da darbe emme istendiğinde. Contalar, silikon benzeri tamponlar, kaydırmaz ayaklar, kablo koruyucular, esnek kayışlar, cihaz kılıfları ve koruyucu kapaklar.
Ne zaman seçilmez: Parçanın şeklini koruması gerekiyorsa. TPU'dan braket, dişli, kol veya taşıyıcı çerçeve olmaz; yük altında bükülür. Ayrıca çok ince ve uzun detaylar esnek malzemede kontrolsüz sarkabilir.
Hangi işi kaldırır: Sürekli hareket eden, sıkışan, sürtünen işleri kaldırır. Aşınma direnci beş malzeme içinde en yüksek olan malzemedir.
Malzeme seçtikten sonra fiyatı belirleyen iki ayar
Malzemeyi doğru seçmek tek başına yeterli değil; aynı model iki farklı ayarla çok farklı tutarlara çıkabilir.
Dolgu oranı parçanın içini ne kadar dolduracağımızı belirler ve ağırlığı doğrudan değiştirir:
| Dolgu | Çarpan | Nerede kullanılır |
|---|---|---|
| %10 | 0,6 | Görsel maket, hafif model |
| %20 | 1,0 | Standart kullanım, çoğu parça |
| %50 | 1,5 | Yük taşıyan fonksiyonel parça |
| %80 | 2,0 | Ağır zorlanan parça |
| %100 | 2,5 | Tam dolu, özel durumlar |
Katman kalınlığı ise yüzey kalitesini ve süreyi belirler:
| Katman | Çarpan | Sonuç |
|---|---|---|
| 0,28 mm | 1,0 | Hızlı, katmanlar görünür |
| 0,20 mm | 2,0 | Dengeli, genel amaçlı |
| 0,12 mm | 3,0 | Detaylı, temiz yüzey |
| 0,08 mm | 4,0 | En ince detay, en uzun süre |
Pratik karşılığı şu: görsel bir PLA maketi %10 dolgu ve ince katmanla anlamlıdır; PETG'den bir braket ise kalın katman ve yüksek dolguyla daha doğru olur. Ağırlığı kabuk ve dolgu üzerinden hesaplıyoruz, modelin katı hacmi üzerinden değil; destek malzemesini de ayrı kalem olarak gösteriyoruz. Güncel tutarlar için 3D baskı fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.
Minimum sipariş tutarımız 350 TL'dir; 30 gramın altındaki parçalarda alt sınır 300 TL olarak uygulanır. Hazırlık bedeli 0 TL'dir ve fiyatlara KDV eklenmez. Adet arttıkça indirim devreye girer: 5 adette %5, 20 adette %10, 50 adette %15.
Malzemeden önce kontrol edilecek üretim sınırları
Malzeme ne olursa olsun, aynı üretim kısıtları geçerlidir:
Baskı süresi 1-3 iş günüdür; kargo dahil toplam teslim 2-5 gün sürer. Antalya Muratpaşa'daki atölyemizden Antalya içi elden teslim de yapıyoruz. Hangi malzemenin sizin modelinize uyduğundan emin değilseniz dosyanızı teklif al sayfasından yükleyin, birlikte karar verelim.
Sık yapılan üç seçim hatası
"En ucuzu hangisi?" diye sormak. Dört malzeme zaten aynı birim fiyatta. Ucuzlama malzemeden değil, dolgu oranını düşürmekten, katmanı kalınlaştırmaktan ve adet indiriminden gelir. Yanlış malzemeyi seçip parçayı ikinci kez bastırmak ise en pahalı senaryodur.
Dolgu oranını gereksiz yükseltmek. "Sağlam olsun" diye %100 dolgu istemek çoğu parçada gereksizdir; ağırlığı ve tutarı ciddi biçimde artırır. Dayanımın büyük kısmı kabuktan gelir. Standart işlerde %20 dolgu ile başlayıp yalnızca gerçekten zorlanan parçalarda yukarı çıkmak daha akıllıcadır.
Her işe en ince katmanı istemek. 0,08 mm katman görsel modellerde farkı gösterir, ama gövde içinde kalacak bir aparatta yalnızca süreyi uzatır. Görünmeyen parçalarda kalın katman hem hızlı hem ekonomiktir.
Hızlı karar tablosu
| Durum | Malzeme |
|---|---|
| Sadece bakılacak, sunulacak | PLA |
| Elde kullanılacak, montaj yapılacak | PLA+ |
| Dışarıda duracak, nem görecek | PETG |
| Sürekli yük ya da darbe alacak | PETG |
| Sıcağa maruz kalacak | ABS |
| Zımparalanacak, boyanacak, delinecek | ABS |
| Esneyecek, sızdırmazlık sağlayacak | TPU |
| Aşınma ve sürtünme olacak | TPU |
Bizde olmayan yöntemler
Teknolojimiz yalnızca FDM. Reçine (SLA), toz yatağı (SLS/PA12), MJF ve ASA üretimi yapmıyoruz. Bunlar şu durumlarda gerekir: diş, takı, minyatür gibi çok yüksek yüzey detayı isteyen işler; destek gerektirmeden karmaşık iç geometri çıkarılması gereken parçalar; ya da uzun süre doğrudan güneş altında kalacak dış cephe uygulamaları. Bu tarz bir ihtiyacınız varsa açıkça söyler, uygun bir üreticiye yönlendiririz. Yöntemler arasındaki farkları FDM, SLA ve SLS karşılaştırmamızda ayrıntılı anlattık.
Buna karşılık günlük mühendislik işlerinin büyük çoğunluğu FDM ile çözülür: prototip, aparat, muhafaza, yedek parça, kalıp yardımcısı, küçük seri üretim. Üretim hizmetimizin kapsamını merak ediyorsanız oradan bakabilirsiniz.
Özet
3D baskı malzemesi seçimi göründüğünden basit: beş malzemeden dördü aynı fiyata üretiliyor, bu yüzden seçim tamamen parçanın göreviyle ilgili. Bakılacaksa PLA, tutulacaksa PLA+, çalışacaksa PETG, ısınacaksa ABS, esneyecekse TPU. Kararsız kaldığınız noktada modelinizi gönderin; hem ağırlığı hem de uygun malzemeyi birlikte netleştirelim.
Sık sorulan sorular
PLA ile PLA+ arasındaki fark nedir, fiyatı değişir mi?
Fiyatı değişmez. Her ikisinin de yoğunluğu 1,24 g/cm³ ve birim fiyatı 1,50 TL/g'dir, yani aynı model iki malzemede de aynı tutara mal olur. Fark dayanıklılıkta: saf PLA gevrek kırılır, PLA+ katkıları sayesinde daha tok davranır ve ince duvarlar, vida yuvaları, klips dilleri gibi detaylarda daha güvenlidir. Sadece bakılacak modellerde PLA, elde kullanılacak parçalarda PLA+ öneriyoruz.
Hangi malzeme en ucuza gelir?
PLA, PLA+, PETG ve ABS aynı birim fiyattadır: 1,50 TL/g. TPU 1,80 TL/g'dir. Fiyat gram üzerinden hesaplandığı için fark yoğunluktan doğar: ABS 1,04 g/cm³ ile aynı geometride en hafif, PETG ise 1,27 g/cm³ ile en ağır sonucu verir. Gerçek tasarruf malzemeden değil, dolgu oranını %20'de tutmaktan, kalın katman seçmekten ve adet indiriminden gelir.
Dışarıda duracak veya ısınacak bir parça için hangi malzemeyi seçmeliyim?
PLA ve PLA+ ısınan ortamlarda yumuşar, bu yüzden kapalı araç, güneş gören yüzey ya da sıcak cihaz içi uygulamalarda uygun değildir. Nem, su ve dış hava koşulları için PETG, doğrudan ısıya maruz kalan ve sonradan zımparalanıp boyanacak parçalar için ABS tercih edilir.
Esnek parça bastırabiliyor musunuz?
Evet, TPU ile. Yoğunluğu 1,21 g/cm³, birim fiyatı 1,80 TL/g'dir. Conta, tampon, kaydırmaz ayak, kablo koruyucu ve esnek kılıf gibi sıkışan, sürtünen, darbe emen parçalar için uygundur. Şeklini koruması gereken braket, dişli veya taşıyıcı çerçeve gibi parçalarda TPU kullanılmaz.
Reçine (SLA) veya SLS baskı yapıyor musunuz?
Hayır, teknolojimiz yalnızca FDM. Reçine, SLS/PA12, MJF ve ASA üretimi yapmıyoruz. Çok yüksek yüzey detayı gereken diş, takı, minyatür türü işlerde veya desteksiz karmaşık iç geometri gerektiren parçalarda bu yöntemler gerekir; böyle bir ihtiyacınız varsa açıkça söyler, uygun bir üreticiye yönlendiririz.